De Amerikanen Robert Lefkowitz en Brian Kobilka delen dit jaar de Nobelprijs voor de Chemie voor het onderzoek naar receptoren, de zintuigen van een cel.
Ziekenhuizen worstelen met aggressieve bacteriën die ook nog eens resistent worden tegen antibiotica. Een oplossing ligt misschien in het gebruik van antibacteriële coatings. Daarin lopen we hier nog achter, maar Nederlandse bedrijven timmeren aan de weg.
Wat bezielt die chemici toch die dag in dag uit in de zuurkast met kolven, destillatieapparatuur en milligrammen witte poedertjes in de weer zijn? Met als enige doel een molecuul te maken dat geen mens ooit maakte? "Het is de voldoening om te concurreren met andere goede groepen. Hoe complexer hoe aantrekkelijker voor een synthetisch organisch chemicus."
Het Amsterdamse bedrijf MRC Holland bedacht een eenvoudige en goedkope manier om aan te tonen of een gen een afwijking heeft, bijvoorbeeld een deletie of multiplicatie van een exon. Anders dan bij PCR kunnen genen aan tests worden onderworpen zonder dat het nodig is het DNA in stukken te knippen. De test kan met standaard PCR- en capillaire electroforeseapparatuur worden uitgevoerd.
Biologen onderzoeken biomoleculen. Meestal een mengsel van eiwitten, suikers, metabolieten, enzymen en andere complexe moleculen tussen de resten van een dode cel en veel water. Synthetisch organisch chemici helpen bij de analyse van deze ingewikkelde mix.
B-Basic is een consortium van universiteiten, onderzoeksinstellingen en industrie. Vier jaar lang is onderzoek gedaan met als doel de ontwikkeling van nieuwe concepten voor het bio-based produceren in de chemische en energie-industrie. In dit boek worden de successen en lessen uitgelicht.
BMedia verzorgde de interviews met Gerrit Eggink, Helena Teles, Aukje Zimmerman, Hans Tramper, Janneke van Seters, André Faaij, Roel Bol en Ida van der Klei.
Predicting biological activity of compounds accurately is of great importance in the development of new drugs. Not only bioinformatics methods are used to predict for example receptor interaction with a drug, but also cheminformatics methods to predict the possible toxicity of a potential drug molecule. Jeroen Kazius constructed extensive databases and designed new data mining methods which can more accurately predict such activities.
Aspergillus niger, well known as the fungus that produces black mold on old bread, forms an extended network of interconnected hyphae. This mycelium has an enormous capacity to secrete proteins and other compounds. Its productivity has led the food and pharmaceutical industry to use A. niger as the preferred biological production factories for, among others, enzymes. New information about genetic signalling in the fungus cells has urged Marc van der Maarel to study the dynamics of the A. niger mycelium in more detail.
Mitochondrial disorders are a group of serious, often fatal diseases. Due to a genetic defect, the powerhouses of our cells are unable to produce enough energy from food. The mechanisms are poorly understood, let alone a therapy being available for patients. Jan Smeitink works to understand the energy metabolism in mitochondria by setting up a screening platform. This platform should generate enough knowledge to influence the energy metabolism and eventually cure disorders associated with it.
Not all old people are equally old. That is, their chronological age – the number of years they have lived – is not the same as their biological age - their life expectancy and health. Some people appear to have a hereditary taint for longevity. By studying a large group of very old people, who are obviously protected from ageing and disease, researchers are trying to find these genetic variations and the biomarkers by which they are expressed.
For an increasing amount of disorders it is becoming clear that many genetic variants are involved. Finding these variants and the affected disease genes makes looking for a needle in a haystack seem like a walk in the park. Bioinformatician Lude Franke devised new statistical methods to identify such variants.
Om dieren vet te mesten, moeten ze gezond blijven en daarvoor gebruiken we in Nederland maar liefst 590 ton antibiotica per jaar. Het gevolg: resistente bacteriën die ook bij mensen voor problemen kunnen zorgen. Een verbod op antimicrobiële groeibevorderaars in varkensvoer is niet genoeg om het tij te keren.
Imagine having to write fourty times less lines of code to produce software for your data analysis system. This is what informatician Morris Swertz from Groningen has accomplished with his Molgenis software generator. He recently received his PhD degree for his research.
Begin april lanceerde minister Van der Hoeven van Economische Zaken het Life Sciences en Gezondheid-programma. Naast het verlenen van innovatiekredieten voor startende life sciences bedrijven wil LSG de samenwerking binnen Europa verbeteren en de cultuur van ondernemen in Nederland bevorderen.
Tweeduizendzeven was het jaar van de start van de projecten voor het Top Instituut Pharma. Het topinstituut is in juli 2006 officiëel gelanceerd. Het is uniek als zogenaamd public-private partnership waarin academia, bedrijfsleven en regulatoire instellingen samenwerken. Het doel is de efficiëntere ontwikkeling van geneesmiddelen waardoor de patiënt sneller en goedkoper genezen kan worden. Met het uitvoeren van een sterk R&D programma, het opzetten van een trainingsprogramma en het zoeken van de samenwerking buiten de grenzen werkt het topinstituut aan het vestigen van zijn naam.
A drug delivery system based on a dextran hydrogel is on the virge of commercialization. Prof. Wim Hennink incorporates therapeutic proteins into dextran-based microspheres. These proteins are released by diffusion and degradation of the hydrogel. Timing of release is crucial and can be precisely tuned. Hennink has been working on this new system since the early nineties. The pharmaceutical company Octoplus is now ‘valorizing’ it by taking it to the clinic. “Valorisation is the translation step needed to go from academic concept to industrial product.”
Monoclonal antibodies are the quickly rising stars of cancer therapeutics. One of the first fully human therapeutic antibodies is developed by the partly Dutch biotech company Genmab. The first trials with this therapeutic, HuMax-CD20, show amazing results against B-cell chronic lymphocytic leukemia. Genmabs EVP and CSO Jan van de Winkel is thrilled about the success. “I think this is one of the best examples of an academic concept taken to the clinic.”
Vorige maand ondertekenden drie partijen de tweede onderzoeksovereenkomst binnen het Top Institute Pharma. De Universiteit Leiden/LACDR, het UMC St. Radboud Nijmegen en het Deense farmaceutische bedrijf Lundbeck sloten een overeenkomst voor de uitvoering van een vierjarig fundamenteel onderzoek naar schizofrenie.
GlaxoSmithKline koopt de rechten op HuMax-CD20 van Genmab, een geneesmiddel op basis van menselijke antilichamen tegen onder andere chronische lymfatische leukemie. De totale overeenkomst behelst ruim twee miljard dollar. Dat is de grootste deal ooit gesloten in de biotechnologie-sector.
Het aantal teken in Nederland dat besmet is met de borrelia-bacterie neemt toe, constateren onderzoekers. Het risico op Lymeziekte stijgt dus ook. Tests om antistoffen tegen de bacterie aan te tonen zijn er wel, maar die leveren slechts indirect bewijs. Een methode om de aanwezigheid van de bacterie direct aan te tonen is zeer gewenst.
Het project ‘Targeted delivery of Nanomedicines’ (MediTrans), gecoördineerd door de Utrechtse hoogleraar Biofarmacie prof. Gert Storm krijgt Europese subsidie uit het zesde kaderprogramma (FP6). Storm mag de komende vier jaar bijna zeventien miljoen euro verdelen onder de 29 partners van het consortium. Komend najaar start het onderzoek.
Twee jaar geleden richtten klinisch chemici Hans van Duijnhoven en Christian Schoenmakers de Stichting ServiceLabs op. Het is de eerste organisatie die zich richt op professioneel uitgevoerde zelfdiagnostiek voor particulieren. Hoe gaat het nu met de ondernemers en de stichting?
DNA is het molecuul van het leven. De code waarin alle instructies voor onze cellen wordt geschreven bestaat uit de letters A, C, G en T: de vier basen die de bekende wenteltrapstructuur van DNA vormen. Het lezen van die code komt neer op het bepalen van de basenvolgorde, ook wel sequencing genoemd. Dit kunstje beheersen biochemici al dertig jaar. Maar dan met relatief kleine genomen of met delen van grotere genomen. Ontrafeling van het menselijke DNA met 3 miljard basenparen bleek heel wat moeilijker. In 1990 startte het eerste project om de sequentie van het menselijk genoom te bepalen. Sindsdien is de DNA-volgorde van liefst vijfennegentig procent van het menselijk genoom ontcijferd. Het geheim van die ontcijfering is de polymerase kettingreactie (PCR), waarbij de DNA-bouwstenen zich vanzelf aaneen rijgen. In 1977 ontwikkelde Frederick Sanger een methode waarmee de volgorde waarin dit gebeurt kan worden aflezen met een kleurcode. De oorspronkelijke aanpak was langzaam en arbeidsintensief. Tegenwoordig moet alles sneller en goedkoper. Slimme trucs en krachtige computers maken dat de nieuwste sequencers een miljard basenparen per run analyseren in plaats van een paar miljoen. Kosten: bijna een miljoen euro voor een compleet humaan genoom. Het ultieme doel is die prijs omlaag te brengen naar duizend euro. Maar dat gaat nog wel even duren.
De KNAW vindt dat de overheid moet investeren in het koppelen van databanken met gegevens en lichaamsmateriaal van patiënten, zogenaamde biobanken. Dan kan beter onderzoek worden gedaan naar multifactoriële aandoeningen.
Two-thirds of all medicine has a background in food. Research at the interface between food and pharma is important, says Dr. Johan Garssen. In a strategic alliance between Numico Research and the UIPS in Utrecht he investigates the influence of certain oligosaccharides in breast milk on the immune system. These sugars act as prebiotics and in one trial reduced the incidence of allergy in babies by half. “This group of oligosaccharides is capable of much more than we ever imagined.”
Prof. Dr. Arjen van Tunen stood at the cradle of the IOP Genomics programme at the dawn of the new millenium. It was the first national Genomics research programme starting in the Netherlands. Van Tunen is content with the development of IOP Genomics since then, but urges the authorities to let go of traditional divisions: “THE industry and THE universities do not exist,” van Tunen says. “Knowledge providers such as Keygene are in between. They should be acknowledged better for their merits and opportunities.”
Een brede Kamercommissie keurde op 7 juni 2006 het voorstel voor het Top Institute Pharma goed. Daarmee staat niets de oprichting van TI Pharma meer in de weg. Het management team bereidt de officiële start van het onderzoek voor.
Mensen met een goed werkend afweersysteem ontwikkelen minder snel tumoren dan mensen met een verzwakte afweer. Ongeneeslijk ziek verklaarde kankerpatiënten genezen soms wonderbaarlijk na een stevige infectie als gevolg van het afweersysteem. Hieruit moge blijken dat het afweersysteem ook in werking is bij tumoren. Tumorafweer bestaat dus wel degelijk. De stimulering van het immuunsysteem om op te treden tegen tumoren is een belangrijke stap richting een vaccin tegen kanker. Dendritische cellen spelen een grote rol bij deze therapie.
Eten is wetenschap. De structuur van ons dagelijks brood en melk is minstens zo belangrijk als de smaak ervan, weten onderzoekers in Wageningen. Tijdens het seminar Science is Cooking dat binnenkort wordt gehouden in Wageningen, kunnen zelfs chefkoks leren van de voedselfysica.
De stichting Dutch Discoveries Disclosed lanceerde onlangs een virtuele marktplaats voor het uitwisselen van de nieuwste Nederlandse wetenschappelijke vindingen. “Het ultieme succes van het 3D systeem is wanneer er een samenwerking tussen bedrijf en instelling uit voortvloeit,” vindt de stichting.
Uw auto houdt wel van een borreltje. Hij kan probleemloos rijden op een mengsel van benzine met tien tot vijftien procent ethanol. Een goed alternatief voor fossiele brandstof?
Anderhalf jaar geleden opende Nobilon International, een dochteronderneming van Akzo Nobel officieel haar deuren. Het moderne nieuwe gebouw, waarvan het reliëf in de buitenmuren een virus voorstelt, is volgens Director Bram van Dijck alweer te klein. “ Drie jaar geleden waren we met z’n tweeën, nu zijn we met vijftig mensen.” De successtory van een nieuw biotech bedrijf dat zich gaat richten op humane vaccins.
As one of two groups in the world scientists at the Hubrecht Laboratory succeeded to develop rat knock-outs. “What these people in Utrecht have done is very special,” says Ruud Tegelenbosch of Noldus Information Technology, member of the industrial user group. “These animal models are very valuable in understanding gene functions in human health and disease and may also be useful for drug design and testing.”
De Amerikanen Robert Lefkowitz en Brian Kobilka delen dit jaar de Nobelprijs voor de Chemie voor het onderzoek naar receptoren, de zintuigen van een cel.
Ziekenhuizen worstelen met aggressieve bacteriën die ook nog eens resistent worden tegen antibiotica. Een oplossing ligt misschien in het gebruik van antibacteriële coatings. Daarin lopen we hier nog achter, maar Nederlandse bedrijven timmeren aan de weg.
Wat bezielt die chemici toch die dag in dag uit in de zuurkast met kolven, destillatieapparatuur en milligrammen witte poedertjes in de weer zijn? Met als enige doel een molecuul te maken dat geen mens ooit maakte? "Het is de voldoening om te concurreren met andere goede groepen. Hoe complexer hoe aantrekkelijker voor een synthetisch organisch chemicus."
Het Amsterdamse bedrijf MRC Holland bedacht een eenvoudige en goedkope manier om aan te tonen of een gen een afwijking heeft, bijvoorbeeld een deletie of multiplicatie van een exon. Anders dan bij PCR kunnen genen aan tests worden onderworpen zonder dat het nodig is het DNA in stukken te knippen. De test kan met standaard PCR- en capillaire electroforeseapparatuur worden uitgevoerd.
Biologen onderzoeken biomoleculen. Meestal een mengsel van eiwitten, suikers, metabolieten, enzymen en andere complexe moleculen tussen de resten van een dode cel en veel water. Synthetisch organisch chemici helpen bij de analyse van deze ingewikkelde mix.
B-Basic is een consortium van universiteiten, onderzoeksinstellingen en industrie. Vier jaar lang is onderzoek gedaan met als doel de ontwikkeling van nieuwe concepten voor het bio-based produceren in de chemische en energie-industrie. In dit boek worden de successen en lessen uitgelicht.
Predicting biological activity of compounds accurately is of great importance in the development of new drugs. Not only bioinformatics methods are used to predict for example receptor interaction with a drug, but also cheminformatics methods to predict the possible toxicity of a potential drug molecule. Jeroen Kazius constructed extensive databases and designed new data mining methods which can more accurately predict such activities.
For an increasing amount of disorders it is becoming clear that many genetic variants are involved. Finding these variants and the affected disease genes makes looking for a needle in a haystack seem like a walk in the park. Bioinformatician Lude Franke devised new statistical methods to identify such variants.
Om dieren vet te mesten, moeten ze gezond blijven en daarvoor gebruiken we in Nederland maar liefst 590 ton antibiotica per jaar. Het gevolg: resistente bacteriën die ook bij mensen voor problemen kunnen zorgen. Een verbod op antimicrobiële groeibevorderaars in varkensvoer is niet genoeg om het tij te keren.
Een publicatie in opdracht van Platform Bèta Techniek, gerealiseerd door Lemon Scented Tea, september 2008.
Imagine having to write fourty times less lines of code to produce software for your data analysis system. This is what informatician Morris Swertz from Groningen has accomplished with his Molgenis software generator. He recently received his PhD degree for his research.
Begin april lanceerde minister Van der Hoeven van Economische Zaken het Life Sciences en Gezondheid-programma. Naast het verlenen van innovatiekredieten voor startende life sciences bedrijven wil LSG de samenwerking binnen Europa verbeteren en de cultuur van ondernemen in Nederland bevorderen.
Tweeduizendzeven was het jaar van de start van de projecten voor het Top Instituut Pharma. Het topinstituut is in juli 2006 officiëel gelanceerd. Het is uniek als zogenaamd public-private partnership waarin academia, bedrijfsleven en regulatoire instellingen samenwerken. Het doel is de efficiëntere ontwikkeling van geneesmiddelen waardoor de patiënt sneller en goedkoper genezen kan worden. Met het uitvoeren van een sterk R&D programma, het opzetten van een trainingsprogramma en het zoeken van de samenwerking buiten de grenzen werkt het topinstituut aan het vestigen van zijn naam.
A drug delivery system based on a dextran hydrogel is on the virge of commercialization. Prof. Wim Hennink incorporates therapeutic proteins into dextran-based microspheres. These proteins are released by diffusion and degradation of the hydrogel. Timing of release is crucial and can be precisely tuned. Hennink has been working on this new system since the early nineties. The pharmaceutical company Octoplus is now ‘valorizing’ it by taking it to the clinic. “Valorisation is the translation step needed to go from academic concept to industrial product.”
Monoclonal antibodies are the quickly rising stars of cancer therapeutics. One of the first fully human therapeutic antibodies is developed by the partly Dutch biotech company Genmab. The first trials with this therapeutic, HuMax-CD20, show amazing results against B-cell chronic lymphocytic leukemia. Genmabs EVP and CSO Jan van de Winkel is thrilled about the success. “I think this is one of the best examples of an academic concept taken to the clinic.”
GlaxoSmithKline koopt de rechten op HuMax-CD20 van Genmab, een geneesmiddel op basis van menselijke antilichamen tegen onder andere chronische lymfatische leukemie. De totale overeenkomst behelst ruim twee miljard dollar. Dat is de grootste deal ooit gesloten in de biotechnologie-sector.
Stap voor stap op weg naar betere diagnostiek
Het project ‘Targeted delivery of Nanomedicines’ (MediTrans), gecoördineerd door de Utrechtse hoogleraar Biofarmacie prof. Gert Storm krijgt Europese subsidie uit het zesde kaderprogramma (FP6). Storm mag de komende vier jaar bijna zeventien miljoen euro verdelen onder de 29 partners van het consortium. Komend najaar start het onderzoek.
Twee jaar geleden richtten klinisch chemici Hans van Duijnhoven en Christian Schoenmakers de Stichting ServiceLabs op. Het is de eerste organisatie die zich richt op professioneel uitgevoerde zelfdiagnostiek voor particulieren. Hoe gaat het nu met de ondernemers en de stichting?
DNA is het molecuul van het leven. De code waarin alle instructies voor onze cellen wordt geschreven bestaat uit de letters A, C, G en T: de vier basen die de bekende wenteltrapstructuur van DNA vormen. Het lezen van die code komt neer op het bepalen van de basenvolgorde, ook wel sequencing genoemd. Dit kunstje beheersen biochemici al dertig jaar. Maar dan met relatief kleine genomen of met delen van grotere genomen. Ontrafeling van het menselijke DNA met 3 miljard basenparen bleek heel wat moeilijker. In 1990 startte het eerste project om de sequentie van het menselijk genoom te bepalen. Sindsdien is de DNA-volgorde van liefst vijfennegentig procent van het menselijk genoom ontcijferd. Het geheim van die ontcijfering is de polymerase kettingreactie (PCR), waarbij de DNA-bouwstenen zich vanzelf aaneen rijgen. In 1977 ontwikkelde Frederick Sanger een methode waarmee de volgorde waarin dit gebeurt kan worden aflezen met een kleurcode. De oorspronkelijke aanpak was langzaam en arbeidsintensief. Tegenwoordig moet alles sneller en goedkoper. Slimme trucs en krachtige computers maken dat de nieuwste sequencers een miljard basenparen per run analyseren in plaats van een paar miljoen. Kosten: bijna een miljoen euro voor een compleet humaan genoom. Het ultieme doel is die prijs omlaag te brengen naar duizend euro. Maar dat gaat nog wel even duren.
De KNAW vindt dat de overheid moet investeren in het koppelen van databanken met gegevens en lichaamsmateriaal van patiënten, zogenaamde biobanken. Dan kan beter onderzoek worden gedaan naar multifactoriële aandoeningen.
Two-thirds of all medicine has a background in food. Research at the interface between food and pharma is important, says Dr. Johan Garssen. In a strategic alliance between Numico Research and the UIPS in Utrecht he investigates the influence of certain oligosaccharides in breast milk on the immune system. These sugars act as prebiotics and in one trial reduced the incidence of allergy in babies by half. “This group of oligosaccharides is capable of much more than we ever imagined.”
Prof. Dr. Arjen van Tunen stood at the cradle of the IOP Genomics programme at the dawn of the new millenium. It was the first national Genomics research programme starting in the Netherlands. Van Tunen is content with the development of IOP Genomics since then, but urges the authorities to let go of traditional divisions: “THE industry and THE universities do not exist,” van Tunen says. “Knowledge providers such as Keygene are in between. They should be acknowledged better for their merits and opportunities.”
Mensen met een goed werkend afweersysteem ontwikkelen minder snel tumoren dan mensen met een verzwakte afweer. Ongeneeslijk ziek verklaarde kankerpatiënten genezen soms wonderbaarlijk na een stevige infectie als gevolg van het afweersysteem. Hieruit moge blijken dat het afweersysteem ook in werking is bij tumoren. Tumorafweer bestaat dus wel degelijk. De stimulering van het immuunsysteem om op te treden tegen tumoren is een belangrijke stap richting een vaccin tegen kanker. Dendritische cellen spelen een grote rol bij deze therapie.
Eten is wetenschap. De structuur van ons dagelijks brood en melk is minstens zo belangrijk als de smaak ervan, weten onderzoekers in Wageningen. Tijdens het seminar Science is Cooking dat binnenkort wordt gehouden in Wageningen, kunnen zelfs chefkoks leren van de voedselfysica.
Uw auto houdt wel van een borreltje. Hij kan probleemloos rijden op een mengsel van benzine met tien tot vijftien procent ethanol. Een goed alternatief voor fossiele brandstof?
Anderhalf jaar geleden opende Nobilon International, een dochteronderneming van Akzo Nobel officieel haar deuren. Het moderne nieuwe gebouw, waarvan het reliëf in de buitenmuren een virus voorstelt, is volgens Director Bram van Dijck alweer te klein. “ Drie jaar geleden waren we met z’n tweeën, nu zijn we met vijftig mensen.” De successtory van een nieuw biotech bedrijf dat zich gaat richten op humane vaccins.